Greinasafn fyrir merki: fráveitur

Kolaskaut í rafhlöður framleidd úr bjórskólpi

Birt þann af
Svara

beerVísindamenn við háskólann í Boulder, Colorado í Bandaríkjunum hafa fundið leið til að framleiða efni í kolaskaut fyrir rafhlöður úr fráveituvatni frá bjórverksmiðjum. Efnið er framleitt af sveppnum Neurospora crassa sem þrífst vel í sykurríku bjórskólpinu. Aðferðin er í sjálfu sér ekki ný en skólpið hentar betur en annar lífmassi þar sem það er tiltölulega einsleitt og alltaf til í nægu magni þar sem um 7 lítra af vatni þarf til að framleiða 1 lítra af bjór. Með framleiðslunni eru slegnar tvær flugur í einu höggi, því að sveppirnir hjálpa í leiðinni til við að hreinsa vatnið áður en því er sleppt út í viðtakann. Með því að beita aðferðinni í stórum stíl ætti að vera hægt að lækka kostnað við hreinsun verulega og lækka um leið kostnað við orkugeymslu.
(Sjá frétt Science Daily í dag).

Lyf sem brotna niður í tæka tíð

Birt þann af
Svara

pillurMeð minni háttar breytingu á uppbyggingu sameinda hefur vísindamönnum tekist að breyta algengu lyfi þannig að það brotni niður áður en það skilar sér út í náttúruna með fráveituvatni, án þess að breytingin komi niður á virkni lyfsins í líkamanum. Virk efni úr lyfjum berast í talsverðum mæli út í umhverfið með ófyrirséðum afleiðingum. Þess vegna gerðu Klaus Kümmerer og félagar hans tilraun til að breyta lyfinu própranólól, sem er algengur beta-blokkari og blóðþrýstingslyf, þannig að það gerði sitt gagn sem slíkt en brotnaði niður í skaðminni efni í fráveitukerfinu. Tilraunin skilaði góðum árangri og að mati þeirra sem að henni stóðu vekur hún vonir um að unnt verði að endurhanna fleiri lyf með svipuðum hætti, þannig að þau hafi minni neikvæð áhrif á umhverfi og heilsu að notkun lokinni.
(Sjá frétt Science Daily 9. september).

Milljón plastagnir í hverri flösku

Birt þann af
Svara

150826102034_1_540x360Ýmsar snyrtivörur innihalda gríðarlegt magn plastagna (míkróplasts) sem bætt er í vöruna sem fylliefni eða til að gefa henni skröpunareiginleika. Í rannsókn vísindamanna við háskólann í Plymouth kom í ljós að einn skammtur af snyrtivörum, t.d. skrúbbkremi fyrir andlit, getur innihaldið allt að 100.000 plastagnir. Þessar agnir eiga greiða leið í gegnum fráveitukerfi og út í umhverfið, þar sem þær safnast fyrir og geta valdið lífríkinu verulegum skaða. Talið er að allt að 80 tonn af slíku plasti berist til hafs á ári hverju í Bretlandi einu. Vitað er um 80 tegundir af húðvörum og snyrtivörum á breskum markaði sem innihalda plastagnir, þ.á.m. handsápur, tannkrem, rakkrem, freyðiböð, sólarvörn og sjampó. Með því að nota rafeindasmásjá töldu vísindamennirnir 137.000 til 2,8 milljónir plastagna í 150 ml. skammti af þessum vörum. Nokkrir framleiðendur hafa heitið því að hætta að bæta plastögnum í vörurnar sínar, en hægt virðist miða í því.
(Sjá frétt Science Daily í gær).

Matvöruverslanir berjast gegn fitu í frárennsli

Birt þann af
Svara

turkeyBresku matvöruverslunarkeðjurnar Sainsbury’s og Waitrose hafa sett í gang verkefni í samstarfi við tólf vatnsveitur víða um land með það að markmiði að draga úr magni fitu sem berst í frárennsli frá heimilum. Yfir hátíðirnar er gríðarlegu magni af fljótandi fitu skolað niður og þegar fitan harðnar veldur hún stíflum í frárennsli. Á síðasta ári átti fita þannig stærstan hlut í rúmlega 2.600 stíflutilfellum í Yorkshire héraði, sem í mörgum tilvikum leiddu til vatnsskaða á heimilum og í fyrirtækjum. Um hátíðarnar munu verslanir Sainsbury’s og Waitrose gefa viðskiptavinum sínum meira en 200.000 stykki af margnota fitusíum (EkoFunnel og Fat Trap) sem hægt er að nota til að sía fituna frá og koma henni í endurvinnslu eða förgun með öðrum heimilisúrgangi.
(Sjá frétt EDIE í dag).

Hormónaraskandi efni hafa áhrif á afkomu fugla

Birt þann af
Svara

fossbuiHormónaraskandi efni hafa áhrif á þróun og afkomu fugla með búsvæði við ár sem renna nálægt þéttbýlisstöðum. Þetta kemur fram í nýrri rannsókn á fuglinum fossbúa í Suður-Wales. Margar rannsóknir hafa verið gerðar á áhrifum hórmónaraskandi efna í fráveituvatni á afkomu fiskstofna, en minna hefur verið rýnt í áhrif á fugla. Í rannsókninni á fossbúunum kom í ljós að ungar fugla sem náðu í fæðu úr ám þéttbýlissvæða voru minni en á öðrum búsvæðum, auk þess sem hlutfall kvenkyns fugla var hærra. Hormónaraskandi efni berast í fráveituvatn m.a. úr lyfjum og fæði íbúa.
(Sjá frétt ENN í dag).

Tamiflu í umhverfinu stuðlar að lyfjaónæmi

Birt þann af
Svara

???Vísindamenn við háskólana í Umeå og Uppsölum í Svíþjóð hafa sýnt fram á að leifar af inflúensulyfinu Tamiflu, sem fundist hafa í vötnum bæði í Japan og í Evrópu, stuðla að þróun lyfjaónæmra veirustofna í öndum sem halda sig nálægt útrásum fráveitumannvirkja. Tamiflu er mest notaða inflúensulyf í heimi, en í framhaldi af þessari uppgötvun óttast menn að lyfið kunni að verða gagnslaust í framtíðinni.
(Sjá fréttatilkynningu Háskólans í Umeå 9. desember).

Fosfór endurunninn úr fráveitunni

Birt þann af
Svara

Århus fosfórGrundfos og vatnsveitan í Århus hafa tekið höndum saman um að þróa búnað til að endurheimta fosfór úr fráveituvatni. Vonir standa til að með þessu móti megi ná allt að 60% af þeim fosfór sem annars færi til spillis. Þar með er ekki aðeins komið í veg fyrir sóun auðlindar og spornað gegn hugsanlegri ofauðgun, heldur einnig sköpuð ný og græn atvinnutækifæri.
(Sjá frétt EDIE í dag).

Ný tækni í vetnisframleiðslu

Birt þann af
Svara

SkolpvetnisbunadurHópur vísindamanna undir stjórn Yat Li, aðstoðarprófessors í efnafræði við Háskólann í Santa Cruz í Kaliforníu, hefur þróað búnað sem framleiðir vetni úr fráveituvatni og sólarljósi með hjálp örvera en án utanaðkomandi orku. Hugmyndin byggir á samnýtingu tvenns konar efnarafala, sem báðir geta framleitt vetni einir og sér, en þurfa til þess vægan rafstraum. Búnaður Li og félaga hefur enn sem komið er aðeins verið prófaður í tilraunastofu, en nýtingarmöguleikarnir eru miklir ef takast má að þróa búnaðinn til nota í hreinsistöðvum fyrir fráveituvatn. Með þessu fæst ekki aðeins vetni án mikillar fyrirhafnar eða rekstrarkostnaðar, heldur brotna lífræn mengunarefni í fráveituvatninu niður í leiðinni.
(Sjá frétt Science Daily 10. október).