Rannsóknir benda til að sóun matvæla eigi stóran þátt í hækkun matvælaverðs, minnkandi fæðuöryggi og loftslagsbreytingum. Sérfræðingar spá nú 15% hækkun matvælaverðs á heimsmarkaði fram í júní á næsta ári, en slík hækkun gæti haft verulegar pólitískar og félagslegar afleiðingar. Þetta verður þriðja „verðbólguskotið“ á matvælamarkaðnum á 5 árum, og má einkum skýra það með uppskerubresti í Bandaríkjunum, Rússlandi og Suður-Ameríku. Ljóst þykir að vandinn verði ekki leystur með aukinni framleiðslu, hvorki í lengd né bráð, heldur sé bætt nýting í matvælakeðjunni algjört lykilatriði til að tryggja nægjanlegt framboð og halda verðhækkunum í skefjum.
(Sjá frétt EDIE í gær).
Greinasafn eftir: stefangisla
Háskólinn á Þelamörk verður réttlætisskóli
Stjórn Háskólans á Þelamörk í Noregi hefur samþykkt að skólinn verði fyrsti norski réttlætisháskólinn. Nú þegar hafa allnokkrir skólar í Noregi fengið viðurkenningu sem réttlætisskólar (e. Fairtrade School), en enginn háskóli er í þeim hópi. Til þess að ná þessu markmiði þarf skólinn m.a. að tryggja tiltekið framboð af réttlætismerktum vörum á fundum á vegum skólans, á kaffistofum og annars staðar þar sem vörur á borð við kaffi, sykur og te eru á boðstólum. Þá þarf að vera starfandi sérstakur réttlætisstýrihópur starfsmanna og stúdenta, svo eitthvað sé nefnt.
(Sjá frétt á heimasíðu Fairtrade í Noregi 17. desember).
Koltvísýringslosun minnkar hægar í atvinnugreinum sem versla með losunarheimildir
Koltvísýringslosun minnkar hægar í atvinnugreinum sem versla með losunarheimildir en í greinum sem gera það ekki, að því er fram kemur í nýrri úttekt Umhverfisstofnunar Svíþjóðar (Naturvårdsverket). Á árunum 2005-2007 minnkaði koltvísýringslosun um 0,9% í þeim atvinnugreinum í Svíþjóð sem versla með losunarheimildir, en um 3,2% í öðrum greinum. Svipað er uppi á teningnum frá og með árinu 2008, en á því tímabili hefur samdrátturinn verið 1,0% í fyrrnefndu greinunum og 3,6% í þeim síðarnefndu.
(Sjá fréttatilkynningu Naturvårdsverkets í gær).
Sífellt fleiri deyja vegna loftmengunar
Um 3,2 milljónir manna dóu vegna loftmengunar á árinu 2010 að því er fram kemur í grein í læknatímaritinu Lancet, en árið 2000 var þessi tala aðeins 800 þúsund. Loftmengun er nú í fyrsta sinn orðin ein af 10 algengustu dánarorsökunum í heiminum. Þessi mikla fjölgun stafar öðru fremur af gríðarlegri aukningu bílaumferðar í fjölmennum borgum í Asíu. Heilsufarsáhrif af mengun samtímans eiga þó væntanlega eftir að koma fram af enn meiri þunga, svo sem vegna krabbameina sem gera ekki vart við sig fyrr en að allnokkrum árum liðnum.
(Sjá frétt The Guardian í gær).
Levi’s lýsir yfir afeitrun
Gallabuxnaframleiðandinn Levi Strauss & Co. hét því sl. fimmtudag að fara í afeitrun, þ.e.a.s. að hætta að nota umhverfis- og heilsuspillandi efni í framleiðslu sinni. Með þessu bregst Levi’s við áskorunum nokkur hundruð þúsunda einstaklinga sem þrýst hafa á fyrirtækið síðustu 2 vikur að undirlagi umhverfisverndarsamtakanna Greenpeace undir yfirskriftinni „Go Forth and Detox“. Levi’s, sem er stærsti gallabuxnaframleiðandi í heimi, gengur með þessu í lið með 10 öðrum leiðandi fyrirtækjum í framleiðslu og sölu á fatnaði sem þegar höfðu brugðist við þessu kalli almennings. Í þeim hópi eru Zara, sem er stærsta fataverslunarkeðja í heimi, Nike, Adidas, Puma, H&M, Marks&Spencer, C&A, Li-Ning, Mango og Esprit.
(Sjá frétt á heimasíðu Greenpeace 13. desember).
Triclosan finnst enn í tannkremi
Tvær af 57 tannkremstegundum sem Danska upplýsingamiðstöðin um umhverfi og heilsu skoðaði nýlega reyndust innihalda tríklósan. Efnið er bakteríudrepandi, en jafnframt hormónaraskandi og skaðlegt umhverfinu. Tannkremstegundirnar sem um ræðir eru Colgate Total Original og Colgate Total Advanced Whitening, en þessar sömu tegundir voru jafnframt þær einu sem reyndust innihalda tríklósan í sambærilegri könnun sem gerð var 2008. Þá þegar vissu menn sitthvað um skaðsemi efnisins, en fleira hefur bæst við síðan. Þannig leikur grunur á að efnið stuðli að vexti ónæmra baktería.
(Sjá frétt á forbrugerkemi.dk 12. desember).
Hættulegir jólaúðabrúsar
Sex af hverjum tíu úðabrúsum með jólasnjó, glimmer og skrautflögum (d. konfetti) sem efnaeftilit Umhverfisstofnunar Danmerkur (Miljøstyrelsen) tók til skoðunar á dögunum reyndust innihalda ólögleg efni. Í flestum tilvikum var um að ræða gróðurhúsalofttegundir sem ekki er heimilt að nota í brúsum af þessu tagi eða þá mjög eldfim efni, svo sem lífræn leysiefni, sem geta skapað mikla hættu sé þeim úðað innanhúss. Gerð hefur verið krafa um að ólöglegu brúsarnir verði þegar í stað teknir af markaði. Sé fólk í vafa ætti það að nota brúsana utandyra og láta efnin þorna þar, láta brúsana ekki í hendur börnum, forðast nálægð við andlit, klæðast hönskum og gæta þess að opinn eldur sé hvergi nærri.
(Sjá fréttatilkynningu Miljøstyrelsen 10. desember).
Ferli sem ber í sér dauða þjóða okkar
„Það þarf miklu miklu meira til ef okkur á að takast að bjarga þessu ferli frá því að vera bara ferli ferlisins vegna, ferli sem bara býður upp á orð en engar aðgerðir, ferli sem ber í sér dauða þjóða okkar, fólksins okkar og barnanna okkar“. (Kieren Keke, utanríkisráðherra Nauru að loknu 18. þingi aðildarríkja Loftslagssamnings Sameinuðu þjóðanna í Doha í Katar á dögunum).
(Sjá frétt PlanetArk í gær).
54 réttlætisbæir í Svíþjóð
Í lok nóvember fékk Östersund í Svíþjóð formlega vottun sem réttlætisbær (e. Fairtrade City) og á næstu vikum fylgja Härnösand og Öckerö í kjölfarið. Þar með verða réttlætisbæir Svíþjóðar orðnir 54 talsins. Til að fá viðurkenningu af þessu tagi þurfa sveitarfélög að uppfylla tiltekin skilyrði um innkaup á réttlætismerktum vörur og vinna markvisst að félagslega sjálfbærri neyslu.
(Sjá frétt á heimasíðu Fairtrade í Svíþjóð 5. desember).
Freigátufuglar aftur á Ascension eftir 150 ára fjarveru
Á dögunum fundust tvö hreiður freigátufugla á Ascension-eyjunni í sunnanverðu Atlantshafi, en u.þ.b. 150 ár eru liðin síðan villikettir útrýmdu síðustu ungum tegundarinnar á eyjunni. Freigátufuglar eru í hópu sjaldgæfustu sjófugla heims og því þykja þetta mikil tíðindi. Endurkoma fuglanna er árangur margra ára átaks til að útrýma villiköttum á Ascension. Köttunum var upphaflega sleppt á eyjunni í kringum aldamótin 1800 til að koma í veg fyrir að rottur fjölguðu sér óhóflega. Rotturnar höfðu borist þangað vegna gáleysis manna og voru farnar að ógna fuglastofnum. Raunin varð sú að kettirnir gengu í lið með rottunum í ungaátinu og síðan þá hafa fuglar átt mjög undir högg að sækja á þessum slóðum.
(Sjá frétt The Guardian 8. desember).