Illgresiseyðir í þvagi Evrópubúa

glyphosate1enLeifar af plöntueitrinu glyphosate fundust í þvagi 44% sjálfboðaliða sem tóku þátt í nýlegri rannsókn sem gerð var fyrir samtökin Friends of the Earth Europe og náði til 18 Evrópulanda. Niðurstöðurnar voru nokkuð mismunandi eftir löndum. Þannig var hlutfall einstaklinga með glyphosate í þvagi hæst á Möltu eða 90%, en lægst í Búlgaríu og Makedóníu, 10%. Ekki er vitað hvernig glyphosate barst í líkama þátttakenda, en efnið er víða notað sem illgresiseyðir í landbúnaði, á opnum svæðum og í húsagörðum, oftast undir vörumerkinu Roundup.
(Sjá frétt á heimasíðu Global Research 13. júní).

Lífríki á undanhaldi

The-State-of-Nature--Gard-009Lífríki Bretlands hnignar samkvæmt nýrri stöðuskýrslu sem nær til 3.148 tegunda á landi, í vatni og í lofti. Fækkun hefur orðið í þremur tegundum af hverjum fimm á síðustu 50 árum og ein af hverjum 10 tegundum er í útrýmingarhættu. Þessi þróun er rakin til aukins þunga í landbúnaði með tilheyrandi eyðingu búsvæða, aukinnar notkunar varnarefna, útþenslu byggðar, ofveiði og loftslagsbreytinga.
(Sjá frétt The Guardian 21. maí).

Neónikótínoíð bönnuð í ESB

Avaaz Bees GuardianFramkvæmdastjórn Evrópusambandsins ákvað í gær að banna notkun skordýraeiturs sem inniheldur neónikótínoíð. Bannið kemur í framhaldi af áliti Matvælaöryggisstofnunar Evrópu (EFSA) frá því í janúar þess efnið að efnið stefni býflugum í óásættanlega hættu. Ekki var meirihluti fyrir banninu í sérfræðinganefnd sambandsins um fæðukeðjur og heilsu dýra, en framkvæmdastjórnin vísaði þeirri niðurstöðu til sérstakrar áfrýjunarnefndar. Þar greiddu 15 þjóðir atkvæði með banni en 8 voru á móti. Þar sem þetta telst ekki nægur meirihluti var málinu vísað aftur til framkvæmdastjórnarinnar sem tilkynnti ákvörðun sína í gær eins og fyrr segir. Litið er á bannið sem tímamótasigur fyrir umhverfisverndarsamtök en að sama skapi mikinn ósigur fyrir framleiðendur og stjórnvöld þeirra landa sem beittu sér hvað harðast gegn banni. Þar var Bretland framarlega í flokki.
(Sjá frétt The Guardian í gær).

Býflugnabændur kæra Umhverfisstofnun Bandaríkjanna

Honeybees PlanetArk2Hópur býflugnabænda og nokkur frjáls félagasamtök vestanhafs, þar á meðal Sierraklúbburinn, lögðu í gær fram kæru á hendur Umhverfisstofnun Bandaríkjanna fyrir að grípa ekki til verndaraðgerða vegna þeirrar hættu sem kærendur segja býflugnastofnum stafa af skordýraeitri af flokki neónikótínoíða. Í kærunni er þess m.a. krafist að stofnunin dragi til baka leyfi til notkunar á klóþíanidín og þíametoxam, sem bæði tilheyra þessum flokki eiturefna. Sérstaklega er kært fyrir útgáfu skilyrtra leyfa sem gera framleiðendum kleift að setja ný eiturefni á markað fyrr en ella, en síðustu ár munu tveir þriðju allra nýrra varnarefna í Bandaríkjunum hafa verið sett á markað á grunni slíkra leyfa. Neónikótínoíð hafa verið mikið notuð í Bandaríkjunum síðan um miðjan síðasta áratug og frá sama tíma hafa orðið mikil afföll á býflugnabúum. Dæmi eru um 50% fækkun á síðasta ári einu og sér. Framleiðendur efnanna benda hins vegar á að skaðsemi þeirra hafi ekki verið sönnuð.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).

Neónikótínoíð ekki sett á bannlista

Avaaz Bees GuardianSíðastliðinn föstudag komu fulltrúar Breta, Þjóðverja og nokkura fleiri aðildarríkja Evrópusambandsins í veg fyrir að sérfræðinganefnd sambandsins um fæðukeðjur og heilsu dýra samþykkti tillögu Framkvæmdastjórnar ESB um tveggja ára bann við notkun neónikótínoíðs sem skordýraeiturs, þrátt fyrir að Matvælaöryggisstofnun Evrópu (EFSA) hafi gefið út það álit að eitrið stefni býflugum í óásættanlega hættu og því sé ekki forsvaranlegt að nota það við ræktun plöntutegunda sem býflugur sækja í. Framleiðendur eitursins fagna þessari niðurstöðu, en umhverfisverndarsinnar og ýmsir vísindamenn og stjórnmálamenn eru að sama skapi vonsviknir. Býflugur skipta gríðarlegu máli fyrir fæðuframleiðslu í heiminum, en framleiðendur eitursins telja þó ástæðulaust að banna það, þar sem ekki liggi fyrir sannanir um skaðsemi þess.
(Sjá frétt The Guardian 15. mars).

Skordýraeitur ógnar býflugum

Bees-007-GuardianMatvælaöryggisstofnun Evrópu (EFSA) gaf í gær út það álit að skordýraeitur með virka efnið neonicotinoid stefni býflugum í óásættanlega hættu og því sé ekki forsvaranlegt að nota það við ræktun plöntutegunda sem býflugur sækja í. Um er að ræða algengasta skordýraeitur í heimi og því gæti þessi yfirlýsing haft mikil áhrif. Það eru hins vegar stjórnvöld í hverju landi sem taka ákvörðun um hugsanlegt bann við notkun efnisins. Umhverfisverndarsinnar fagna þessum tímamótum og segja þau jafngilda dauðadómi yfir skordýraeitri af þessu tagi, en fulltrúar framleiðenda telja áhættuna ekki fullsannaða og vara við oftúlkun varúðarreglunnar. David Goulson, prófessor við Háskólann í Stirling í Skotlandi segir þetta vekja upp spurningar um hvað hafi verið í gangi þegar notkun efnanna var fyrst leyfð. Rachel Carson hafi skrifað „Raddir vorsins þagna“ fyrir 50 árum, en við séum ekki enn búin að læra neitt.
(Sjá frétt The Guardian í gær).

Hunangsflugur í hættu vegna efnanotkunar

Bresk rannsókn sem sagt var frá í tímaritinu Nature um síðustu helgi bendir til að notkun skordýraeiturs í landbúnaði geti spillt afkomumöguleikum hunangsflugubúa, bæði vegna þess að dánartíðni hækkar og afköst hverrar flugu við fæðuöflun minnka. Verðmæti þeirrar vistfræðilegu þjónustu sem hunangsflugur og aðrir frjóberar veita er áætlað um 200 milljarðar bandaríkjadala á ári. Hunangsflugum og býflugum hefur fækkað mikið í Evrópu og Norður-Ameríku á síðustu árum, en sitt sýnist hverjum um ástæðurnar.
(Sjá frétt PlanetArk 22. október).

Verður Bútan fyrsta lífræna landið?

Stjórnvöld í Bútan stefna að því að öll matvælaframleiðsla í landinu verði lífræn innan 10 ára. Landið yrði þá væntanlega það fyrsta í heiminum til að ná þessu markmiði. Bútan hefur farið sínar eigin leiðir á ýmsum sviðum og verið uppspretta hugmynda fyrir aðrar þjóðir. Þar er verg þjóðarhamingja (e. Gross National Happiness (GNH)) t.d. notuð sem mælikvarði í stað vergrar landsframleiðslu (e. Gross Domestic Production (GDP)).
(Sjá nánar í frétt AFP 3. október).

Landabrask ógnar fæðuframleiðslu

Erlendir fjárfestar og framleiðendur lífeldsneytis hafa keypt upp landsvæði á síðasta áratug sem hefðu dugað til að fæða nær þúsund milljón manns. Þetta kemur fram í skýrslu Oxfam sem kom út í dag. Um er að ræða spildur sem eru samtals u.þ.b. áttfalt stærri en Bretland. Þetta land hefur ýmist verið tekið undir orkugróður eða látið bíða eftir hærra endursöluverði. Mest hafa landakaupin verið í þróunarlöndum með alvarlegan hungurvanda. Þannig hafa nær 30% af öllu landi í Líberíu verið seld til stórra fjárfesta og um 65% af öllu ræktanlegu landi í Kambódíu. Í skýrslu sinni biðlar Oxfam til Alþjóðabankans að hætta stuðningi við landabrask af þessu tagi.
(Sjá umfjöllun The Guardian í dag).