Greinasafn fyrir flokkinn: Líffræðileg fjölbreytni

Ágengar tegundir enn meiri ógn en talið var

Birt þann af
Svara

Red swamp crayfishÁgengar framandi tegundir ógna lífræðilegri fjölbreytni, heilsu manna og hagkerfum jafnvel enn meira en áður var talið, ef marka má tvær nýjar skýrslu Umhverfisstofnunar Evrópu (EEA). Þar kemur m.a. fram að af þeim 395 tegundum evrópskra lífvera sem IUCN flokkar sem tegundir í bráðri útrýmingarhættu (e. critically endangered) séu 110 í hættu vegna ágengra framandi tegunda. Áætlað hefur verið að ágengar tegundir kosti Evrópu um 12 milljarða evra á ári (rúmlega 2.000 milljarða ísl. kr). Sem dæmi um þetta má nefna tjón á uppskeru af völdum Spánarsnigils og kostnað vegna zebrakræklings sem m.a. stíflar vatnssíur og kælivatnstanka.
(Sjá frétt á heimasíðu EEA í gær).

Skordýraeitur ógnar býflugum

Birt þann af
2

Bees-007-GuardianMatvælaöryggisstofnun Evrópu (EFSA) gaf í gær út það álit að skordýraeitur með virka efnið neonicotinoid stefni býflugum í óásættanlega hættu og því sé ekki forsvaranlegt að nota það við ræktun plöntutegunda sem býflugur sækja í. Um er að ræða algengasta skordýraeitur í heimi og því gæti þessi yfirlýsing haft mikil áhrif. Það eru hins vegar stjórnvöld í hverju landi sem taka ákvörðun um hugsanlegt bann við notkun efnisins. Umhverfisverndarsinnar fagna þessum tímamótum og segja þau jafngilda dauðadómi yfir skordýraeitri af þessu tagi, en fulltrúar framleiðenda telja áhættuna ekki fullsannaða og vara við oftúlkun varúðarreglunnar. David Goulson, prófessor við Háskólann í Stirling í Skotlandi segir þetta vekja upp spurningar um hvað hafi verið í gangi þegar notkun efnanna var fyrst leyfð. Rachel Carson hafi skrifað „Raddir vorsins þagna“ fyrir 50 árum, en við séum ekki enn búin að læra neitt.
(Sjá frétt The Guardian í gær).

Barist við hreindýr á Suður-Georgíu

Birt þann af
Svara

Hreindýr Suður-GeorgíuUm 3.000 hreindýrum verður útrýmt á eyjunni Suður-Georgíu á Suðurheimskautssvæðinu næstu tvö sumur í umfangsmikilli aðgerð til að koma í veg fyrir frekara tjón á lífríki eyjunnar. Hreindýrin voru upphaflega flutt til Suður-Georgíu árið 1911 sem fæða fyrir norska hvalveiðimenn. Síðan hefur þeim fjölgað mjög og valdið mikilli gróður- og jarðvegseyðingu, auk þess sem þau hafa eyðilegt búsvæði fugla og annarra innlendra tegunda. Hreindýrin á Suður-Georgíu eru hluti af miklu stærra vandamáli á heimsvísu, en samanlagt árlegt tjón af völdum ágengra tegunda hefur verið áætlað um 1,4 trilljónir Bandaríkjadala (um 182.000 milljarðar ísl. kr).
(Sjá frétt PlanetArk í gær).

Freigátufuglar aftur á Ascension eftir 150 ára fjarveru

Birt þann af
Svara

A-male-frigatebird-010Á dögunum fundust tvö hreiður freigátufugla á Ascension-eyjunni í sunnanverðu Atlantshafi, en u.þ.b. 150 ár eru liðin síðan villikettir útrýmdu síðustu ungum tegundarinnar á eyjunni. Freigátufuglar eru í hópu sjaldgæfustu sjófugla heims og því þykja þetta mikil tíðindi. Endurkoma fuglanna er árangur margra ára átaks til að útrýma villiköttum á Ascension. Köttunum var upphaflega sleppt á eyjunni í kringum aldamótin 1800 til að koma í veg fyrir að rottur fjölguðu sér óhóflega. Rotturnar höfðu borist þangað vegna gáleysis manna og voru farnar að ógna fuglastofnum. Raunin varð sú að kettirnir gengu í lið með rottunum í ungaátinu og síðan þá hafa fuglar átt mjög undir högg að sækja á þessum slóðum.
(Sjá frétt The Guardian 8. desember).

Stærstu þjóðgarðar heimshafanna stofnaðir í Ástralíu

Birt þann af
Svara

Síðastliðinn föstudag kynnti Tony Burke, umhverfisráðherra Ástralíu, ákvörðun þarlendra stjórnvalda um stofnun þjóðgarða á nærliggjandi hafsvæðum til að vernda kóralrif og annað lífríki sjávar gegn neikvæðum áhrifum olíuleitar og fiskveiða. Þetta verður stærsta náttúruverndarsvæði heimshafanna, samtals um 2,3 milljónir ferkílómetra (u.þ.b. 23-föld stærð Íslands). Með þessu vilja stjórnvöld tryggja að fiskabúr og teiknimyndin ‘Finding Nemo’ verði ekki einu heimildirnar sem eftir verða um mikilfengleika hafanna.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).

Náttúruverndarsvæði orðin meira en fimmtungur af Evrópu

Birt þann af
Svara

Flatarmál náttúruverndarsvæða í Evrópu er nú komið yfir 21% af öllu flatarmáli álfunnar. Vatnajökulsþjóðgarður er stærsta svæðið í þessum flokki, en samtals eru svæðin um 105.000 talsins. Hægar gengur að friða svæði á hafinu, en þar eiga Evrópulönd enn langt í land til að ná markmiði Evrópusambandsins um að 10% af hafsvæðum sambandslandanna njóti verndunar. Einkum hefur lítið miðað í friðun hafsvæða fjær landi. Rannsóknir benda til að beinar og óbeinar tekjur af nátturuverndarsvæðum séu þrefalt til sjöfalt hærri en stofnkostnaðurinn.
(Sjá frétt á heimasíðu Umhverfisstofnunar Evrópu 23. október).

Diclofenacbann bjargar hrægömmum

Birt þann af
2

Stofnar hrægamma í Pakistan eru farnir að rétta úr kútnum eftir að hætt var að nota bólgueyðandi lyfið Diclofenac sem dýralyf. Sala lyfsins sem dýralyfs var bönnuð 2006, en fram að þeim tíma hafði hrægömmum í þessum hluta Asíu fækkað um allt að 99% á 10 árum. Á fyrstu tveimur árunum eftir að bannið tók gildi fjölgaði Indlandsgömmum (Gyps indicus) á talningarstöðum í Pakistan um 52%. Enn mun þó langt í að stofnar hrægamma í Asíu nái fyrri styrk og enn er nokkuð um að húsdýrum sé gefið Voltaren eða aðrar tegundir Diclofenaclyfja sem leyfilegt er að selja sem lyf fyrir fólk. Hræ þessara dýra eru eitur fyrir gammana.
(Sjá frétt The Guardian í gær).

Hunangsflugur í hættu vegna efnanotkunar

Birt þann af
Svara

Bresk rannsókn sem sagt var frá í tímaritinu Nature um síðustu helgi bendir til að notkun skordýraeiturs í landbúnaði geti spillt afkomumöguleikum hunangsflugubúa, bæði vegna þess að dánartíðni hækkar og afköst hverrar flugu við fæðuöflun minnka. Verðmæti þeirrar vistfræðilegu þjónustu sem hunangsflugur og aðrir frjóberar veita er áætlað um 200 milljarðar bandaríkjadala á ári. Hunangsflugum og býflugum hefur fækkað mikið í Evrópu og Norður-Ameríku á síðustu árum, en sitt sýnist hverjum um ástæðurnar.
(Sjá frétt PlanetArk 22. október).

25 tegundir prímata í bráðri útrýmingarhættu

Birt þann af
Svara

Tuttuguogfimm tegundir prímata eru í bráðri útrýmingarhættu samkvæmt nýrri skýrslu sem hópur alþjóðlegra náttúruverndarsamtaka gaf út í gær. Grípa þarf til tafarlausra aðgerða ef koma á í veg fyrir útdauða þessara tegunda. Til prímata teljast apar, apakettir og lemúrar, auk manna. Margar þessara tegunda gegna lykilhlutverki í viðhaldi líffræðilegrar fjölbreytni í skógunum þar sem þeir lifa, m.a. með dreifingu fræja. Án þeirra minnkar geta skóganna til að veita mönnum vistfræðilega þjónustu á borð við drykkjarvatn, fæðu og efni til lyfjagerðar. Í skýrslunni er einnig að finna góð tíðindi, því að enn hefur engin tegund prímata orðið útdauð frá því um 1900, og í nokkrum tilvikum hefur orðið fjölgun í stofnum.
(Sjá frétt á heimasíðu IUCN í gær)