BPA skaðlegt í lágum styrk

BPAHormónaraskandi áhrif bisfenóls-A (BPA) geta komið fram við mun lægri styrk en áður var talið. Í ljósi nýrrar þekkingar á virkni hormóna og hormónaraskandi efna hefur hópur vísindamanna rýnt nánar í niðurstöður eldri rannsókna á áhrifum lítilla skammta af BPA á frumur líkamans. Í þessari yfirferð kom í ljós að efnið getur haft skaðleg áhrif, jafnvel þótt styrkur þess sé allt niður í 1/40 af því sem áður var miðað við, eða með öðrum orðum nálægt því sem algengt er að fólk verði fyrir í daglegu lífi. Áhrifin geta m.a. komið fram í blöðrum á eggjastokkum, breyttum ofnæmisviðbrögðum, hegðunarvandkvæðum og skertri frjósemi.
(Sjá frétt ScienceDaily í dag).

Vörumst hormónaraskandi efni

Barn í kerru IMSFólk ætti að kaupa Svansmerktar vörur, lofta vel út og þvo föt og leikföng áður en þau eru tekin í notkun. Þetta eru ráðleggingar dönsku upplýsingamiðstöðvarinnar um umhverfi og heilsu (IMS) að loknum fræðslufundi um hormónaraskandi efni sem haldinn var í síðustu viku. Löggjöf sem ver neytendur gegn þessum efnum er í stöðugri þróun, en þeir sem vilja vera fyrri til geta gert ýmislegt til við verja sig og sína. Á fundinum kom m.a. fram að efni sem berast inn í líkamann á fósturskeiði geti valdið krabbameini síðar á lífsleiðinni.
(Sjá frétt á heimasíðu IMS 4. október).

Vilja banna BPA

binary-1145323-17665Neytendasamtök Noregs (Forbrukerrådet) krefjast þess að bannað verði að nota efnið Bisfenól-A (BPA) í matarumbúðir. Þessi krafa kemur í kjölfar tilraunar sem samtökin gerðu í samvinnu við neytendaþátt norska ríkissjónvarpsins (NRK Forbrukerinspektørene) á tveimur starfsmönnum úr eigin röðum. Starfsmennirnir snæddu eingöngu dósamat í tvo daga, og strax eftir fyrri daginn hafði styrkur BPA í þvagi þeirra hækkað um rúmlega 1.000%. Niðursuðudósir og aðrar loftþéttar matarumbúðir eru í mörgum tilvikum húðaðar að innan með BPA til að koma í veg fyrir að málmur í umbúðunum tærist og mengi matvælin. Efnið er talið vera hormónaraskandi og draga úr frjósemi, auk annarra skaðlegra áhrifa á heilsu manna. Í löndum Evrópusambandsins er bannað að nota efnið í vörur á borð við ungbarnapela og snuð, og í Frakklandi verður BPA alfarið bannað í matarumbúðum frá og með árinu 2015.
(Sjá frétt á heimasíðu Forbrukerrådet 10. apríl).

Manngerð efni ógna heilsu jarðarbúa

67960Manngerð efni í neytendavörum eiga sinn þátt í mikilli fjölgun sjúkdómstilfella í börnum. Undir þetta falla m.a. vansköpun við fæðingu, hvítblæði, heilaæxli og jafnvel einhverfa. Þetta kemur fram í skýrslu sem unnin var fyrir stofnanir Sameinuðu þjóðanna og birt var í gær. Í skýrslunni er sjónum beint að hormónaraskandi efnum, svo sem þalötum og BPA. Þar kemur fram að gríðarlegur fjöldi slíkra efna sé í notkun, án þess að menn hafi nokkra yfirsýn yfir áhrif þeirra á umhverfi og heilsu, hvað þá yfir samverkandi áhrif þar sem um slíkt er að ræða. Þessi áhrif kunni að vera verulega vanmetin. Auk fyrrnefndra áhrifa á heilsufar barna geti þessi efni átt sinn þátt í útdauða einstakra dýrategunda, minnkandi sæðisgæðum karlmanna, ófrjósemi kvenna, krabbameini í brjóstum og blöðruhálskirtli, sykursýki, astma, offitu, lesblindu, Alzheimer og Parkinson, svo dæmi séu tekin. Hér sé um að ræða hnattræna ógn sem bregðast þurfi við.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).

Frakkar banna BPA í matarumbúðum

Dós IMSFrá og með 1. janúar 2015 verður efnið bisfenól-A (BPA) bannað í matarumbúðum í Frakklandi. Þetta var ákveðið með lögum sem sett voru á aðfangadag 2012 og kveða á um bann við framleiðslu, innflutningi, útflutningi og markaðssetningu hvers kyns matarumbúða sem innihalda efnið. Nokkur lönd hafa þegar bannað sölu á ungbarnapelum, snuðum o.fl. sem innihalda BPA, en með þessari ákvörðun ganga Frakkar lengra. Þar til bannið tekur gildi verður auk heldur skylt að merkja umbúðir sem innihalda efnið. BPA er grunneiningin í pólýkarbónatplasti og er einnig að finna í epoxýhúð sem stundum er notuð innan á niðursuðudósir. Í háum styrk getur efnið haft margvísleg skaðleg áhrif á heilsu manna, og nýlegar rannsóknir benda til áhrifa á þroskun heila, jafnvel í lágum styrk.
(Sjá frétt á forbrugerkemi.dk 28. janúar).

Hormónaraskandi efni í öllum?

Kvikasilfur, kadmíum, kótínín og þalöt voru meðal þeirra efna sem fundust í 4.000 þvag- og hársýnum frá mæðrum og börnum þeirra í 17 Evrópulöndum sem tóku þátt í rannsókn sem sagt var frá á ráðstefnu á Kýpur í síðustu viku. Í 6 af þessum löndum var einnig leitað að bisfenól A, parabenum og tríklósan, og reyndust þessi efni einnig vera til staðar í sýnunum. Efnin eiga það sameiginlegt að vera hormónaraskandi og geta þannig átt þátt í margs konar alvarlegum kvillum. Talsmenn efnaiðnaðarins telja ekki ástæðu til að hafa áhyggjur af þessum niðurstöðum þar sem styrkur efnanna hafi verið undir hættumörkum. Samtök um heilsufar almennings eru á öðru máli og benda á að þessi efni eigi ekki að vera til staðar í líkama fólks, auk þess sem áhrif þeirra til langs tíma kunni að vera vanmetin og of lítið sé vitað um samlegðaráhrif efnanna (kokkteiláhrif).
(Sjá frétt EurActive 26. október).